Nieuwsberichten



Algemeen Vis Water Waterbouw Wind



Twee miljoen glasaaltjes uitgezet

 26 maart 2017

Een aantal vissers heeft vrijdag 2 miljoen glasaaltjes uitgezet in de zoete wateren van Spakenburg, Harderwijk en Almere. Zij deden dit in opdracht van de Stichting Dupan, die de palingstand met ‘het herbevolkingsproject’ een flinke impuls wil geven.

 

Herbevolken

Het grote probleem voor de jonge glasaaltjes zijn de kustbarrières. De glasaal verlaat de Sargassozee, een langwerpige regio in het noorden van de Atlantische Oceaan en wil zich voeden in de voedselrijke zoete Europese wateren, maar de trekvis kan door allerlei verdedigingssystemen tegen hoogwater de tocht niet vervolgen. Om die reden worden de glasaaltjes een handje geholpen. Vissers vangen jaarlijks 20 ton glasaal in de zoute zeeën voor ‘het herbevolken’ van binnenwateren in een groot aantal Europese landen.

 

„In heel Europa geldt de verplichting om jonge paling in zoetwater uit te zetten”, zegt Koelewijn. „Dat staat in inkt geschreven in de Europese Aalverordening. Door ze te vangen en hier uit te zetten eindigen de jonge palinkjes niet als visvoer of vogelvoer. Nietsdoen is geen optie.”

 

Vrijheid

De uitgezette glasaaltjes krioelen hun vrijheid tegemoet in het Eemmeer. De trekvissen moeten hun weg zien te vinden door Europese zoete wateren waar ze kunnen groeien. Als ze volwassen zijn (een jaar of vijftien oud) en niet voortijdig zijn gevangen of in een gemaal terecht zijn gekomen dan trekken ze als schieraal (die 3 kilo kan worden en een meter lang) weer terug naar de Sargassozee. De schieraal paait daar en de cirkel is rond. De cyclus kan opnieuw beginnen.

 

„Niet alle uitgezette glasaaltjes zullen het redden. Roofvogels en roofvissen zullen er wat verorberen”, zegt William Swinkels, terwijl hij glasaaltjes te water laat. „Maar als één volwassen schieraal de tocht van 6000 kilometer aflegt naar de Sargassozee om daar kuit te schieten, is dat goed voor 1 tot 3 miljoen eitjes.”

 

Dupan beheert het Eel Stewardship Fund. De stichting investeert behalve in het ‘herbevolken’ van Nederlandse wateren met jonge paling, vanuit dit fonds ook in het over de dijk helpen van volwassen palingen naar zee en in gericht wetenschappelijk onderzoek.

 

Hindernissen

De volwassen paling (schieraal) wil zich voortplanten, maar stuit volgens Koelewijn op weg naar de oceaan in Nederland op zo’n 15.000 hindernissen: „Dammen, sluizen en gemalen. De laatste dertig jaar zijn veel gemalen vervangen door snel draaiende pompen met desastreuze gevolgen voor migrerende palingen. Zij komen in die ‘gehaktmolen’ en worden vermorzeld.”

 

Medewerkers van Dupan redden met het project ”Paling over de Dijk” geslachtsrijpe palingen door ze voor gemalen weg te vangen met fuiken en aan de andere kant van het gemaal weer uit te zetten.

 

Bron: www.rd.nl

 

Geen geld voor beroepsvissers

 13 maart 2017

Staatssecretaris Martijn van Dam trekt geen geld uit om beroepsvissers op het IJssel- en Markermeer te compenseren als ze ermee stoppen. Hij zegt dat dat volgens regels voor staatssteun ook niet mag. Van Dam schrijft dat in antwoord op een brandbrief van de provincies Flevoland, Noord-Holland en Friesland. Die is mede ondertekend door de Nederlandse Vissersbond, sportvisserij Nederland én een aantal natuurorganisaties. Volgens de opstellers dreigt er een crisis op de meren. De visstanden zijn desastreus slecht en er zijn te veel vissers met een vergunning. Vooral het aantal brasems is sterk teruggelopen.

 

Van Dam maakt te weinig haast met sanering

De briefschrijvers vinden dat de staatssecretaris te weinig haast maakt met het saneren van de beroepsvisserij. De staatssecretaris bestrijdt dat en zegt dat er een pakket maatregelen ligt om iets te doen aan de slechte visstand. Zo is het moeilijker voor vissers om aan een vergunning te komen. Ook laat hij onderzoeken wat de economische waarde van de visserij is en wordt op basis van dat onderzoek gekeken of vissers met privaat geld kunnen worden uitgekocht.

 

Ook provincies hebben zorgen om visstand

De provincies maken zich net als de Nederlandse Vissersbond, sportvisserij Nederland en een aantal natuurorganisaties grote zorgen over de visstand op het IJssel- en Markermeer. Vooral het aantal brasems is sterk teruggelopen. Ook met de snoekbaars en baars gaat het slecht. Tegelijkertijd zijn er te veel vissers met een vergunning.

 

Advies onderzoeksinstituut Wageningen Marine Research

Er moeten minder brasems en blankvoorns worden gevangen op het IJsselmeer en het Markermeer. Dat adviseert het onderzoeksinstituut Wageningen Marine Research aan het ministerie van Economische Zaken. De onderzoekers zien dat deze vissoorten minder voorkomen en ze adviseren om van die soort 30% minder te vangen. De minister moet nog bepalen of hij dit advies zal overnemen.

 

 

Vissers uitkopen goedkoper dan natuurherstellende maatregelen

Om de IJsselmeervissers uit te kopen, zou volgens de opstellers van de brief 5 tot 7 miljoen euro nodig zijn. Een relatief laag bedrag, vergeleken met de bedragen die worden uitgetrokken voor natuurherstelprojecten als de Markerwadden, schrijven ze. In de brandbrief stellen de provincies en de betrokken organisaties ook dat de staatssecretaris te weinig haast maakt met het saneren van de beroepsvisserij.

 

Van Dam denkt aan andere maatregelen

Van Dam bestrijdt dat. Bij Omroep Flevoland stelt hij dat er allerlei maatregelen worden genomen om te zorgen dat de visstand kan herstellen. Zo is het moeilijker geworden voor vissers om aan een vergunning te komen. Hij overweegt een vangstbeperking. Van Dam laat ook onderzoeken wat de economische waarde is van de visserij op het IJssel- en Markermeer. Op basis van de resultaten van dat onderzoek wordt gekeken of vissers met privaat geld kunnen worden uitgekocht. In de loop van maart wil de staatssecretaris met alle betrokkenen om tafel, om te kijken hoe de problemen opgelost kunnen worden.

 

Voorzitter Vissersbond accepteert het niet

Voorzitter Johan Nooitgedagt van de Nederlandse Visserbond accepteert de weigering om IJsselmeervissers met rijksgeld uit te kopen niet. Nooitgedagt vindt het vreemd dat zoiets niet kan, terwijl het Rijk wel boeren steunt om minder koeien te melken om het probleem van teveel mest op te lossen. Een vrijwillige sanering van het aantal IJsselmeervissers moet problemen met de lage visstand oplossen. Volgens Nooitgedagt gaat het alweer wat beter met de commercieel interessante vissoorten, maar dreigen er opnieuw problemen te ontstaan als er niet doorgepakt wordt. Zo vlak voor de Tweede Kamerverkiezingen verwacht hij niet nog zaken te kunnen doen met Van Dam. Als het aan de vissersbond ligt, zou er weer een minister van visserij moeten komen.

 

Eenheid onder IJsselmeervissers voor geld van Rijk

De vissersbond wil eenheid creëren onder de IJsselmeervissers, om geld af te dwingen van het Rijk voor de vissersvloot op het IJssel- en Markermeer. Volgens de bond is sanering van die vloot noodzakelijk om uiteindelijk een duurzame visserij te krijgen. Er zijn ongeveer vijftien bedrijven die vissen op het IJsselmeer, tien daarvan komen uit Urk. Bij een zogenoemde warme sanering kunnen vissers die ermee stoppen een vergoeding krijgen van het Rijk. Een aantal vissers ziet niks in zo’n uitkoop. Volgens hen zwemt er genoeg vis in de meren om door te gaan met de visserij.

 

Sanering noodzakelijk

De bond wil de vissers de komende periode overtuigen dat een sanering noodzakelijk is. Dat maakt hun positie sterker om in Den Haag te pleiten voor geld. Ook de provinciebesturen van Noord-Holland, Friesland en Flevoland pleiten voor een uitkoop.

 

Hebben eerdere vangstbeperkingen geholpen?

De staatssecretaris ziet meer in een uitkoop met private middelen. De Stichting Transitie IJsselmeer zoekt uit of dat mogelijk is. Ook wil Van Dam een onderzoek van de Universiteit van Wageningen afwachten. Die uitkomsten moeten inzicht geven welke effecten eerder opgelegde vangstbeperkingen hebben gehad op de visstand.

 

Bronnen: www.nos.nl, www.omroepflevoland.nl en www.omropfryslan.nl

 

Postcodeloterij helpt natuur IJsselmeergebied

 6 februari 2017

De Nationale Postcodeloterij heeft gulle giften gedaan ten gunste van onder andere de natuur, de vissen en de vogels in het IJsselmeergebied en de wilde bijen in Flevoland. Deze giften zijn gedaan aan Natuurmonumenten, Vogelbescherming Nederland en LandschappenNL.

Natuurmonumenten

Natuurmonumenten heeft een extra bijdrage van € 6,9 miljoen ontvangen van de Nationale Postcode Loterij voor uitbreiding van Marker Wadden, een natuurparadijs in wording. In een uitzending van RTL Late Night over Marker Wadden kreeg boswachter André Donker tot zijn grote verrassing de check van de Postcode Loterij overhandigd door Humberto Tan.

Schitterend natuurparadijs

Deze extra bijdrage voor Marker Wadden is een geweldige opsteker voor de aanleg van dit schitterende natuurparadijs voor mens en dier. Het plan omvat de aanleg van een serie eilanden in het Markermeer die voor een betere waterkwaliteit zorgen, ruimte voor vogels en recreatiemogelijkheden voor mensen.

Vogelbescherming Nederland

Humberto Tan is ook op bezoek geweest bij Fred Wouters, directeur Vogelbescherming Nederland. Met een donatie van 1,7 miljoen kan de vogelbescherming aan de slag kan met het verbeteren van de IJsselmeeroevers en het creëren van een visverbinding naar het achterland.

Nieuw leefgebied voor vissen en vogels

Dankzij de Nationale Postcode Loterij-schenking van 1,7 miljoen euro start de Vogelbescherming bij Tacozijl en De Nes aan de verbetering van de IJsselmeeroevers en het creëren van een visverbinding naar het achterland. Hier profiteren niet alleen de vissen van, ook vogels krijgen er leefgebied bij. Visetende vogels als visdieven, zwarte sterns, dwergmeeuwen en reuzensterns, visarend- en zeearenden krijgen er zo een zwemmend visbuffet bij.

LandschappenNL

Tijdens het jaarlijks Goed Geld Gala van de Nationale Postcode Loterij heeft LandschappenNL

1,7 miljoen euro ontvangen voor de realisatie van de Wilde Bijenlinie. Dit is fantastisch nieuws voor de bedreigde wilde bijen. Met een deel van dit bedrag gaan het Flevo-landschap en Landschapsbeheer Flevoland aan de slag met de realisatie van de Wilde Bijenlinie.

Wilde Bijenlinie

De Wilde Bijenlinie verbindt nieuwe en bestaande leefgebieden voor wilde bijen in heel Nederland. Het Flevo-landschap gaat nieuwe wilde bijen-plekken realiseren op hun terreinen en Landschapsbeheer Flevoland juist buiten deze gebieden. Nieuwe en bestaande bijenprojecten worden verbonden tot een verfijnd netwerk, noodzakelijk voor de wilde bijen om te overleven. Samen met maatschappelijke partners gaat gewerkt worden aan een bijvriendelijke inrichting van infrastructurele werken zoals dijken en spoorbermen.

 

 

Brandbrief aan staatssecretaris Van Dam: ‘regel visserij IJsselmeer’

 16 januari 2017

De overheid moet de beroepsvisserij op het IJsselmeer beperken, vinden de drie IJsselmeerprovincies. Gebeurt dat niet, dan dreigen ze dit voorjaar geen vergunningen af te geven voor de visserij op schubvis.

Dat blijkt uit een brief die het Friese provinciebestuur aan staatssecretaris Van Dam van Economische Zaken heeft gestuurd. De brief is mede ondertekend door de provincies Noord-Holland en Flevoland, de Nederlandse Vissersbond, Sportvisserij Nederland, samenwerkingsverband Het Blauwe Hart en Vogelbescherming Nederland.

In de brief, die donderdag door Sportvisserij Nederland op zijn website werd geplaatst, laken de organisaties het feit dat er sinds de presentatie van het Masterplan Toekomst IJsselmeer –binnenkort drie jaar geleden– nog niets terecht is gekomen van een sanering van de IJsselmeervisserij. „Er zijn te veel vergunningen en met het huidige wettelijke beheersstelsel zijn er te veel (potentieel) inzetbare netten.”

Het masterplan moest de weg vrijmaken naar een herstel van de visstand in het IJsselmeer en een duurzame toekomst van de beroepsvisserij. De opstellers braken destijds een lans voor een driejarige stand-still van de visserij op schubvis (snoekbaars, rode baars, brasem en blankvoorn), waarvan de stand een historisch dieptepunt had bereikt. De visserij op paling ligt sowieso al acht maanden per jaar stil.

De vissers eisten een warme sanering: de overheid zou hun vangstrechten moeten uitkopen. Het ministerie heeft echter herhaaldelijk laten weten daar geen geld voor over te hebben.

De briefschrijvers doen „een dringend beroep” op Van Dam om op dat standpunt terug te komen. Reden daarvoor is dat de visstand alleen maar verder achteruit gaat. Onderzoek door Wageningen Marine Research (het vroegere visserijonderzoeksinstituut Imares) meldde in 2016 een „instorten” van het brasembestand en een verdere teruggang bij de andere schubvissoorten. „Dit kan zo niet langer doorgaan”, vinden de organisaties.

Het ministerie wees er vrijdagmiddag in een reactie op al aangegeven aangegeven te hebben dat er sprake is van een ernstige situatie. „Het gaat niet goed met de schubvisbestanden in het IJsselmeer. Voor de visserij op het IJsselmeer is het vijf voor twaalf. We komen op korte termijn met een aanpak voor de toekomst.”

Uitkoop van vissers vergt volgens de brief 5 tot 7 miljoen euro. De organisaties vinden dat „een relatief laag bedrag” in vergelijking met het geld dat naar natuurherstel in het IJsselmeer gaat en de opbrengst van andere economische activiteiten in het IJsselmeer, zoals de exploitatie van windparken en de winning van zand. Ze verwijzen hierbij naar de aanleg van de Markerwadden en een vismigratierivier in de Afsluitdijk, die beide 70 miljoen euro kosten.

Als de staatssecretaris niets doet, schuift het probleem opnieuw door naar de provincies, stelt de brief. Die dreigen dit voorjaar geen vergunning meer te geven voor de visserij op schubvis. Zo’n vergunning is verplicht volgens de Wet Natuurbeheer. „De beschermde watervogels hebben vis nodig als voedsel. Mochten de provincies wel een vergunning verlenen, dan zullen andere partijen dit vrijwel zeker gaan aanvechten”, aldus de briefschrijvers. Ze trekken daarbij een parallel met de spieringvisserij, die in het verleden diverse keren tot in de rechtszaal is bevochten door Vogelbescherming Nederland.

Als de vergunning er niet komt, raken volgens de Friese gedeputeerde Johannes Kramer „tientallen vissersgezinnen” in juli hun inkomen kwijt. Bovendien zal de illegale visserij toenemen, waarschuwen de briefschrijvers. De laatste twee jaar, toen de visserij op schubvis al drastisch was beperkt, heeft toezichthouder NVWA veel illegale netten in beslag genomen.

 

Bron: www.rd.nl

 

Documentaire: “ZOUT vs ZOET”- Vismigratierivier

 12 januari 2017

Filmmaker Hans den Hartog (van o.a. “De Vogelwachter; tijd bestaat niet, enkel tij”) gaat samen met producent Annemiek van der Hell van Windmill Film de documentaire “ZOUT vs ZOET” produceren. ZOUT vs ZOET wordt een documentaire over de totstandkoming en bouw van de Vismigratierivier, een ecoduct door de Afsluitdijk nabij de spuisluizen van Kornwerderzand. Den Hartog volgt het hele proces vanaf de start begin 2018, tot realisatie. ZOUT vs ZOET gaat omstreeks 2022 in première. Het filmproject wordt ondersteund door het samenwerkingsverband De Nieuwe Afsluitdijk (DNA) * en de initiatiefnemers* van De Vismigratierivier. Naar aanvullende financiering wordt nog gezocht.

Den Hartog filmt niet alleen de complete aanleg van de Vismigratierivier. Gedurende vier jaar volgt hij een aantal personen die een sleutelrol spelen in de realisatie van de Vismigratierivier. Zo laten beroepsvissers aan de zoute (Wadden) en de zoete (IJsselmeer) kant zien hoe zij inspelen op de veranderingen, gemaakt door mens en natuur. Ook de vissen zelf spelen een belangrijke rol. Zo is Den Hartog van plan om de migrerende vis vanaf de Waddenzee en het IJsselmeer, via de IJssel en de Rijn  in Duitsland tot aan Zwitserland te gaan volgen vanaf een schip. Niet voor niets is de subtitel van de film: “De Vismigratierivier; een internationale reis dwars door de Afsluitdijk”. Sluitstuk in de film is het kunstproject ‘Happy Fish’ ofwel de Blije Vis van landschapsarchitect Bruno Doedens, waarbij opvallende roestvrij stalen  vissen van af de Afsluitdijk het belang van wat zich onder water afspeelt, zichtbaar maken. Bekijk hier de pilot van de documentaire.

Wereldwijd uniek project

De Vismigratierivier is een permanente opening in de Afsluitdijk waar trekvissen 24/7 vrijuit door heen kunnen zwemmen om vanuit de Waddenzee het IJsselmeer te bereiken en andersom. Trekvissen hebben zoet- én zoutwater nodig voor hun levenscyclus. Door de aanleg van dijken en dammen, zoals de Afsluitdijk is dat niet of nauwelijks meer mogelijk. Dat is een belangrijke reden waarom het slecht gaat met trekvissen in het algemeen en de visstand in het IJsselmeer in het bijzonder. De innovatieve Vismigratierivier, nergens in de wereld is dit eerder zo gedaan,  zorgt er, samen met het visvriendelijk spui-en schutssluisbeheer van Rijkswaterstaat, voor dat de Afsluitdijk weer open gaat voor vis. Het project is eind 2022 gereed en volgt daarbij de planning van Rijkswaterstaat die bezig is met de grootschalige versterking van de Afsluitdijk.

Kijk hier voor meer informatie.

* De Nieuwe Afsluitdijk (DNA): De Vismigratierivier is onderdeel van het programma De Nieuwe Afsluitdijk (DNA). De Nieuwe Afsluitdijk is een samenwerking van de provincies Noord-Holland, Fryslân en de  gemeenten Hollands Kroon, Súdwest-Fryslân en Harlingen. Samen werken we aan een vernieuwde dijk op het gebied van duurzame energie, ecologie, recreatie en toerisme en ruimtelijke kwaliteit.

*Initiatiefnemers Vismigratierivier: Waddenvereniging, Sportvisserij Nederland, netVISwerk, It Fryske Gea en Samenwerkinsverband Het Blauwe Hart.

 

Bouw gemaal Schardam

 9 januari 2017

Nabij Schardam, in de Rietkoog en naast de brug en sluis, wordt door aannemer aan de Stegge Bouw en Werktuigbouw uit Goor de laatste hand gelegd aan de bouw van een nieuw gemaal bij Schardam, genaamd ‘Gemaal C. Mantel’ en doet dit in opdracht van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Het gemaal wordt aangelegd in een Provinciaal monument ‘de Klamdijk’ . Er is  veel aandacht besteed aan architectuur, de landschappelijke inpassing van het gemaal en de afvoerwatergang. Tevens is er rekening gehouden met de natuurwaarden door middel van onder andere de mogelijkheid voor vismigratie.

Waarom een nieuw gemaal

Er is ruimte nodig voor extra waterafvoer in Noord-Holland omdat het steeds vaker en harder regent. De Schermerboezem loopt van Den Helder tot aan Zaandam en helemaal door naar 3 spuilocaties (Schardam, Monnickendam en Edam/Volendam). Tot nu toe werd overtollig boezemwater via Den Helder (afvoer op Waddenzee) en Zaandam (afvoer op Noordzeekanaal) afgevoerd. Een tweetal nieuwe gemalen aan de oostzijde van de boezem (Gemaal C. Mantel bij Schardam en een nieuw te bouwen gemaal bij Monnickendam), zorgen ervoor dat ook in het middelste gedeelte van de boezem water afgevoerd kan worden. Dit vindt plaats richting het Markermeer en zal helpen bij het beter reguleren van het waterpeil in het middelste gedeelte van het beheergebied. Ook kan er bij droogte water ingelaten of zelfs ingemalen worden.

Wonen onder zeeniveau

Vrijwel alle Noord-Hollanders wonen onder zeeniveau. En het hoogheemraadschap zorgt dat dit op een veilige manier kan. Een hele klus, want de zeespiegel stijgt, het regent vaker en de Noord-Hollandse bodem zakt. Doen we niets, dan kan de provincie onderlopen op sommige plaatsen. Daarom investeert HHNK de komende jaren honderden miljoenen in droge voeten, en in voldoende en schoon water. Hiermee werken zij aan het Deltaprogramma Hollands Noorderkwartier. Met behulp van dijken, een boezemsysteem, waterbergingen en gemalen houdt HHNK de provincie droog. Primaire dijken keren het water van de Noordzee, Waddenzee, IJsselmeer en Markermeer. Andere dijken omsluiten de boezemwateren en houden het water buiten de polders.

Ecologische randvoorwaarden bouw

Voorafgaand aan de werkzaamheden is een werkprotocol opgesteld om de ecologische randvoorwaarden voor deze uitvoering vast te leggen. Aan de Stegge heeft bijvoorbeeld rekening moeten houden met een aantal beschermde diersoorten (de rugstreeppad, de bittervoorn en de noordse woelmuis). Tijdens het broedseizoen hebben zij maatregelen genomen om te voorkomen dat de broedende vogels verstoord werden. Ook hebben zij paddenschermen geplaatst om te voorkomen dat de padden bij de werkzaamheden in de buurt komen.

In stand houden natuurgebied Rietkoog

Om het natuurgebied de Rietkoog in stand te houden is de afvoerwatergang van het gemaal zo ontworpen dat hij niet door dit natuurgebied gaat. Daarnaast zijn aan de pompen hoge eisen gesteld ten aanzien van rendement en wordt er LED-verlichting toegepast in het bedieningsgebouw, wat zorgt voor minder verbruik van energie.

Vismigratie

Gemaal C. Mantel is het grootste visvriendelijke gemaal van Nederland. De pompen zijn visvriendelijk uitgevoerd en er is een aparte vispassage gerealiseerd waardoor vissen tussen Markermeer en boezem kunnen migreren. In de vispassage van het gemaal wordt gebruik gemaakt van  schutten. De richting is afhankelijk van het seizoen. Op gezette tijden, die worden bepaald door de ecologen van het hoogheemraadschap, worden de vissen via een lokstroom uit de afvoerwatergang of boezem gelokt. De vissen verzamelen in de vispassage. Na verloop van tijd wordt de hefschuif gesloten en aan de andere kant geopend, zodat de vissen de Schermerboezem of het Markermeer in kunnen zwemmen.

Vorderingen bouw

7 december is de planning van de functionele oplevering van het vernieuwde gemaal. Er staan nog twee proefmomenten gepland in 2017. Aan het eind van het voorjaar, wordt de uitslag van het rendement van de geteste pompen verwacht. In het najaar van 2017 wordt tijdens de natuurlijke vistrek naar het Markermeer de visvriendelijkheid van de pompen getest.

 

Drastische renovatie afsluitdijk

 28 december 2016

Al meer dan 80 jaar houdt de Afsluitdijk grote delen van Nederland droog. Steen voor steen is neergelegd door duizenden mensenhanden. Gebouwd om Nederland te beschermen tegen de woeste Zuiderzee en om landbouwgrond te creëren. Dankzij de dijken in Nederland, kunnen wij onder zeeniveau wonen. De dijk is echter niet bestand tegen de extreem zware storm die eens in de 10.000 jaar kan voorkomen. Door een grondige renovatie zal de Afsluitdijk dat wel zijn.

Renovatie Afsluitdijk

Tien jaar nadat de Afsluitdijk bij een toetsing werd afgekeurd, is de aanbesteding van de renovatie nabij. Op 24 november om 16.00 uur maakt Rijkswaterstaat gunningseisen voor de renovatie van de Afsluitdijk openbaar. Vanaf dat moment kunnen bedrijven een offerte indienen.

Industry Day

Rijkswaterstaat heeft een zogeheten “industry day” georganiseerd. Daar werden aannemers, adviseurs en financiers op de hoogte gesteld van de scope van het contract, de planning en andere aspecten. De sessie zou aanvankelijk in Kornwerderzand plaatsvinden bij het kantoor van projectbureau “De Nieuwe Afsluitdijk”. Maar vanwege de grote belangstelling werd er uitgeweken naar de grotere Jaarbeurs in Utrecht. Daar kwamen ruim 250 mensen samen om zich te laten informeren.

Drie knoppen

De dijk, die strikt genomen een dam is, kan op drie punten worden aangepast. Door de bekleding aan de Waddenzeekant te vervangen en te verruwen, door de kruin licht te verhogen en door de zone achter de kruin overslagbestendig te maken. De aannemers kunnen zelf kiezen in welke mate ze aan die drie verschillende knoppen gaan draaien om de dijk tot 2050 aan alle veiligheidseisen te laten voldoen. Na 2050 wordt er opnieuw gekeken in hoeverre de dijk verder moet worden aangepast aan eventuele extra zeespiegelrijzing en klimaatverandering.

Grootste gemaal van Europa

Behalve het 32 kilometer lange dijklichaam moeten ook de kunstwerken als de schut- en spuisluizen worden gerenoveerd. Bij Kornwerderzand komt een afsluitbare coupure als voorbereiding op de vismigratierivier. Bij Den Oever komen pompen om ook bij hogere waterstanden te kunnen spuien. Die pompen gaan bij elkaar het grootste gemaal van Europa vormen.

Energieneutraal

De ambitie van Rijkswaterstaat is om alles energieneutraal te laten werken. Met behulp van zonne-energie, stromingsenergie of andere duurzame energievormen moet de benodigde energie dus zoveel mogelijk rond de dijk zelf worden opgewekt.

 

Maatregelen voor betere visstand in het Blauwe Hart

 17 december 2016

De aanleg van de Afsluitdijk in 1932 had grote voordelen voor de veiligheid en de ontwikkeling van de Noord-Nederlandse economie. Maar de aanleg veroorzaakte ook schade aan de natuur (was een ecologische ramp). Twee grote Nederlandse natuurgebieden – de Waddenzee en de Zuiderzee – werden plotseling van elkaar gescheiden. Met als gevolg dat de visstand in het IJsselmeer dramatisch terugliep en dat routes voor trekvissen naar het Europese achterland werden geblokkeerd.

De Nieuwe Afsluitdijk voor herstel

Rijkswaterstaat en De Nieuwe Afsluitdijk willen de ecologische verbinding tussen de Waddenzee en het IJsselmeer herstellen. Dat is goed voor de natuur en in het bijzonder voor de visstand in beide belangrijke natuurgebieden. Tot in de jaren zeventig van de vorige eeuw zagen we de natuur bij onze strijd tegen het water vooral als tegenstander, die we buiten de deur moesten houden, zo vertelt Flos Fleischer, directeur van het Samenwerkingsverband. Geleidelijk aan veranderde dit inzicht. We proberen de natuur nu steeds meer te ontzien bij waterbouwkundige werken, want het kan zoveel mooier en beter voor natuur. De uitdaging én noodzaak is om de overgang tussen land en water op een vloeiender manier vorm te geven, want nu is de Afsluitdijk een kale barrière voor vissen die heel moeilijk te nemen is!

Maatregelen zijn:

Vispassage Den Oever groot succes

De dit voorjaar geopende vispassage in de Afsluitdijk bij Den Oever lijkt in ieder geval voor de intrek van glasaal een succes. Tellingen wijzen uit dat in de periode tussen half april en eind juni liefst 805.337 vissen de passage passeerden. Het overgrote deel, ruim 90%, betreft glasaaltjes. Ze hebben het zoete water van het IJsselmeer nodig om op te groeien tot paling. Tot voor kort wachtten de aaltjes tevergeefs voor de Afsluitdijk. Behalve glasaal maken ook voor vogels belangrijke soorten als stekelbaars en spiering gretig gebruik van de passage, zo blijkt uit de tellingen. Ook verdwaalde zoetwatervissen als snoekbaars, brasem en grondel weten de weg terug te vinden via de vispassage.

Eenvoudige techniek

De vispassage bij Den Oever is een zuiver technisch werk. Een buis door de voorhaven bij Den Oever mondt uit in een zoetwaterbak in het IJsselmeer. Door een pomp blijft het waterniveau in de bak altijd boven het zeeniveau staat. Hierdoor is er altijd een zoetwaterstroom van IJsselmeer naar Waddenzee die fungeert als een lokstroom.

 

Onze partners